Slabovidost, poznata i kao ambliopija ili lenje oko, predstavlja stanje u kome je smanjena oštrina vida na jednom ili oba oka, a koje se ne može u potpunosti ispraviti nošenjem naočara ili kontaktnih sočiva.
Do slabovidosti dolazi kada se vid na jednom oku ne razvije pravilno u ranom detinjstvu, jer mozak ne koristi informacije koje dolaze iz tog oka. Ukoliko se ne prepozna i ne leči na vreme, slabovidost može dovesti do trajnog oštećenja vida.
KAKO NASTAJE SLABOVIDOST?
Slabovidost najčešće nastaje u najranijem periodu razvoja vida, a glavni uzroci su:
- Razrokost (strabizam) – mozak potiskuje sliku iz oka koje nije u pravilnom položaju
- Nekorigovana dioptrija (dalekovidost, kratkovidost, astigmatizam)
- Velika razlika u dioptriji između dva oka
- Organske promene oka, poput urođene katarakte ili bolesti rožnjače
Najčešći oblik je funkcionalna slabovidost, kod koje pregledom oka ne postoji vidljivo oštećenje struktura, ali je vid slabije razvijen. Ovaj oblik se javlja kod oko 4% populacije.
Postoji i organska slabovidost, kod koje je uzrok u samom oku, a uspešnost lečenja zavisi od prirode osnovnog oboljenja.
KAKO PRIMETITI SLABOVIDOST?
Slabovidost kod dece često prolazi neprimećeno i najčešće se otkriva tek nakon polaska u školu, kada je lečenje već otežano.
Obratite pažnju ukoliko dete:
- stalno naginje glavu ili okreće lice u jednu stranu
- ne prepoznaje predmete na daljinu ili se često sudara sa preprekama
- približava se papiru, knjizi ili televizoru
- reaguje samo na prilazak sa jedne strane
- često se žali na glavobolje, naročito posle čitanja ili igre sa sitnim predmetima
- ima crvene, suzne oči, ne podnosi svetlost ili često trlja oči
⚠️ Najbolji rezultati lečenja postižu se do šeste ili sedme godine života.
Zbog toga su preventivni oftalmološki pregledi u ranom detinjstvu od ključnog značaja.
zakažite PREVENTIVNI pregled KLIKOM OVDE
LEČENJE SLABOVIDOSTI
Lečenje slabovidosti je najefikasnije ukoliko se započne što ranije. Da bi se odredio pravi terapijski pristup, neophodno je precizno utvrditi uzrok i stepen slabovidosti.
U slučajevima kada postoji izražen dioptrijski problem, prvi korak u terapiji je korekcija vida pomoću naočara ili kontaktnih sočiva. Osnovni cilj ovog koraka je da se slabovidnom oku omogući jasna slika posmatranog predmeta na mrežnjači (retini). Kod blažih oblika slabovidosti, samo nošenje adekvatne korekcije može dovesti do značajnog poboljšanja vidne oštrine.
KAKO IZGLEDA TERAPIJA SLABOVIDOSTI U PRAKSI?
Ukoliko je slabovidost izraženijeg stepena ili ne dolazi do poboljšanja vida samo nošenjem naočara, neophodno je uvesti dodatne terapijske mere:
- Okluzija boljevidećeg oka – privremeno zatvaranje oka koje bolje vidi, kako bi se stimulisalo slabovidno oko
- Penalizacija boljevidećeg oka – namerno zamućenje vida na oku koje bolje vidi, čime se slabovidno oko podstiče na aktivniji rad
Izbor terapije i njen intenzitet uvek se određuju individualno, u skladu sa uzrastom deteta, stepenom slabovidosti i odgovorom na prethodne terapijske mere.
ZAŠTO JE RANO LEČENJE KLJUČNO?
Vid se najintenzivnije razvija u ranom detinjstvu. Nakon tog perioda, mogućnosti za poboljšanje vida se značajno smanjuju.
Pravovremenim lečenjem moguće je:
- poboljšati vidnu oštrinu
- sprečiti trajne posledice
- omogućiti pravilan razvoj vida i kvalitetniji svakodnevni život
