Duane sindrom, poznat i kao Duaneov (retrakcioni) sindrom, predstavlja redak urođeni poremećaj pokreta očiju koji spada u grupu specijalnih oblika strabizma (razrokosti).
Kod ovog sindroma dolazi do poremećaja u radu očnih mišića usled nepravilne inervacije moždanih nerava, što dovodi do ograničene mogućnosti pomeranja oka ka unutra, ka spolja ili u oba smera. Promene su najčešće prisutne na jednom oku, ali se u ređim slučajevima mogu javiti i obostrano.
KOLIKO SE ČESTO JAVLJA DUANE SINDROM?
Duane sindrom je relativno redak, ali predstavlja najčešći oblik specijalnih strabizama.
Uočeno je da se češće javlja na levom oku, nešto češće pogađa ženski pol i najčešće otkriva u detinjstvu, obično do 10. godine života.
KOJI SU RAZLOZI NASTANKA DUANE SINDROMA?
Prema savremenim istraživanjima, Duane sindrom u svojoj osnovi ima inervaciono oštećenje nervnih centara u mozgu (nuklearnog i supranuklearnog porekla), što dovodi do paradoksalne inervacije horizontalnih pravih mišića oka.
Tačan uzrok nastanka sindroma ne može se sa sigurnošću utvrditi, ali se smatra da nastaje kao rezultat kombinacije genetskih i spoljašnjih faktora.
Veruje se da do poremećaja dolazi u periodu između trećeg i osmog meseca trudnoće, kada se razvijaju očni mišići i moždani nervi odgovorni za pokrete očiju.
KOJE SU KLINIČKE KARAKTERISTIKE DUANE SINDROMA?
Klasičnu kliničku sliku Duane sindroma karakterišu:
- ograničenje pokreta oka ka spolja
- blago ili izraženije ograničenje pokreta oka ka unutra
- retrakcija očne jabučice (povlačenje oka unazad) i suženje očnog otvora pri pogledu ka nosu
- pomjeranje oka ka gore ili dole pri pokušaju horizontalnog pogleda
U primarnom položaju pogleda (glava uspravna, pogled pravo napred), razrokost može biti prisutna, ali nije obavezna.
U slučajevima kada je razrokost izražena, često se javlja i prinudni položaj glave, kojim pacijent pokušava da poboljša vid i smanji nelagodnost.
U pojedinim slučajevima, Duane sindrom može biti udružen sa drugim očnim poremećajima, kao što su anomalije dužice ili zenice, urođena katarakta ili druge razvojne promene oka. Ređe, ovaj sindrom može biti deo šireg kongenitalnog poremećaja, pa se može javiti zajedno sa opštim malformacijama, uključujući Goldenharov sindrom ili anomalije u razvoju ušiju, šaka ili stopala.
DA LI SE DUANE SINDROM MOŽE IZLEČITI?
Duane sindrom se ne može u potpunosti izlečiti, jer je u svojoj osnovi posledica poremećene inervacije očnih mišića. Ipak, u određenim slučajevima moguće je značajno ublažiti simptome i poboljšati funkcionalni i estetski položaj oka, naročito kada su prisutni izražena razrokost, prinudni položaj glave ili smetnje koje utiču na svakodnevno funkcionisanje pacijenta.
U takvim situacijama može se razmotriti hirurško lečenje, koje je usmereno na korekciju položaja oka putem prilagođenog zahvata na očnim mišićima, u skladu sa vrstom i stepenom devijacije. Važno je naglasiti da se hirurškom intervencijom može postići bolji položaj oka i smanjenje razrokosti, ali se ograničeni pokreti oka ne mogu u potpunosti povratiti, jer su posledica osnovnog neurološkog poremećaja.
Značajnu ulogu u poboljšanju funkcionalnog vida imaju i korekcija dioptrije i lečenje slabovidosti (ambliopije), ukoliko je prisutna. Ove terapije se sprovode na isti način kao i kod drugih oblika strabizma.
ZAKAŽITE PREGLED
Rana dijagnoza Duane sindroma omogućava pravovremeno praćenje i adekvatno planiranje terapije.
Ukoliko primećujete ograničene pokrete oka, razrokost ili prinudni položaj glave kod deteta ili odrasle osobe – zakažite pregled u formi ispod BEZ ODLAGANJA.
Naš stručni tim će u najkraćem roku pružiti preciznu dijagnostiku i dati savete o daljem lečenju.
